دریچه سقفی

دریچه سقفی

دریچه‌های توزیع هوا در سقف با عملکردی خاص، به‌منظور تأمین هوای یکنواخت در محیط طراحی شده‌اند و وظیفه توزیع بهینه جریان هوا را بر عهده دارند. این تجهیزات اغلب در فضاهای تجاری، اداری و صنعتی به‌عنوان بخشی از سیستم تهویه مطبوع به‌کار گرفته می‌شوند. این محصولات معمولاً از جنس آلومینیوم با پوشش ضد زنگ تولید می‌شوند که مقاومت بالایی در برابر خوردگی و تأثیرات محیطی دارند.

طراحی هندسی پره‌ها به‌گونه‌ای انجام شده که افت فشار در سیستم به حداقل برسد و توزیع یکنواخت جریان در سرعت‌های مختلف تضمین شود. با استفاده از دمپرهای نصب شده در پشت این دریچه ها، می‌توان شدت جریان هوا را تنظیم کرد. از جمله انواع این محصولات می‌توان به مدل‌های چهار طرفه، دو طرفه و یک طرفه اشاره کرد که هر کدام برای کاربرد خاصی مناسب هستند. نوع چهار طرفه، بهترین توزیع هوا را در محیط‌های وسیع فراهم می‌کند، در حالی که نوع یک طرفه معمولاً برای نصب در کنار دیوارها کاربرد دارد.

این نوع دریچه‌ها مناسب برای سیستم‌های سرمایشی، گرمایشی و تهویه مطبوع هستند و در محیط‌های اداری، بیمارستانی و مسکونی با ارتفاع سقف‌های مختلف قابل نصب می‌باشند. به علاوه قابل استفاده برای هوای رفت، برگشت و اگزاست با حجم هوای عبوری بالا بوده و در رنگ‌های متنوعی مانند سفید، کرم، استخوانی و رنگ های سفارشی دیگر (با ارائه کد رنگ مربوطه) در این کارخانه صنعتی قابل تولید هستند. همچنین با توجه به درخواست مشتری در ابعاد استاندارد و سفارشی و متناسب با نیاز پروژه تولید می‌شوند.

راهنمای انتخاب مدل و ابعاد دریچه سقفی

انتخاب دریچه سقفی باید طوری انجام شود که توزیع هوا یکنواخت بماند، افت فشار بی‌دلیل بالا نرود و در دبی‌های بالا، نویز ایجاد نشود. بهترین روش این است که انتخاب را بر اساس محل نصب روی سقف، نوع کاربری دریچه در سیستم و هماهنگی ابعاد با دهانه کانال انجام دهید؛ نه صرفاً بر اساس ظاهر دریچه.

انتخاب مدل بر اساس محل نصب

اگر دریچه در مرکز فضا و سالن‌های باز نصب می‌شود، مدل چهارطرفه معمولاً انتخاب استانداردتری است چون توزیع هوا را در چند جهت انجام می‌دهد. در مقابل، وقتی دریچه نزدیک دیوار یا لبه سقف قرار می‌گیرد، مدل‌های یک‌طرفه یا دوطرفه مناسب‌تر هستند تا جریان هوا به سمت فضای اصلی هدایت شود. در راهروها و فضاهای کشیده هم معمولاً دریچه خطی سقفی یا اسلات نتیجه بهتری می‌دهد چون توزیع هوا در طول فضا یکنواخت‌تر می‌شود و از نظر معماری هم خروجی مرتب‌تری دارد.

انتخاب بر اساس هوای رفت، برگشت یا اگزاست

برای هوای رفت، هدف اصلی توزیع یکنواخت هوا و جلوگیری از حس باد مستقیم است؛ بنابراین مدل و جانمایی باید طوری باشد که هوا در فضا به شکل متعادل پخش شود. برای هوای برگشت و اگزاست، اولویت بیشتر روی جمع‌آوری هوا و افت فشار کمتر است و ابعاد و اتصال درست به کانال اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

تعیین ابعاد با دهانه کانال و حجم هوای عبوری

ملاک اول در تعیین ابعاد، اندازه‌گیری دقیق دهانه مفید کانال و هماهنگی آن با فریم دریچه است تا اتصال استاندارد و بدون لقی داشته باشید و نشتی هوا ایجاد نشود. ملاک دوم حجم هوای عبوری است؛ چون اگر حجم هوا بالا باشد و دریچه کوچک انتخاب شود، سرعت خروجی زیاد می‌شود و معمولاً هم نویز افزایش پیدا می‌کند و هم کیفیت توزیع هوا افت می‌کند. ارتفاع سقف و کاربری فضا هم روی انتخاب ابعاد اثر دارد؛ در سقف‌های بلند معمولاً انتخابی بهتر است که توزیع هوا ملایم‌تر و یکنواخت‌تر انجام شود.

نقش دمپر در بالانس و کنترل حجم هوا

در پروژه‌هایی که چند دریچه روی یک مسیر کانال دارید، اختلاف دبی بین دریچه‌ها طبیعی است. نصب دمپر پشت دریچه کمک می‌کند بالانس هوا دقیق‌تر انجام شود و یک فضا پرهوا و فضای دیگر کم‌هوا نماند. اگر کنترل دقیق‌تر جریان هوا برایتان مهم است، دمپردار بودن یا امکان نصب دمپر را از ابتدا در انتخاب مدل لحاظ کنید.

نکته تکمیلی برای کاهش نویز

در دبی‌های بالا یا فضاهای حساس به صدا، استفاده از پلنیوم باکس خصوصاً نوع عایق‌دار معمولاً نتیجه بهتری می‌دهد؛ چون هم توزیع هوا را یکنواخت‌تر می‌کند و هم احتمال نویز را کاهش می‌دهد. همچنین تراز بودن نصب و آب‌بندی اطراف فریم، روی عملکرد نهایی و بی‌صدا بودن سیستم اثر مستقیم دارد.

ابعاد دریچه سقفی

ابعاد دریچه سقفی معمولاً بر اساس دهانه کانال، حجم هوای عبوری و نوع سقف انتخاب می‌شود. با این حال، چند سایز رایج وجود دارد که در پروژه‌ها بیشتر استفاده می‌شود.

ابعاد رایج دریچه‌های چهارگوش و چهارطرفه

30×30
40×40
45×45
50×50
60×60

ابعاد رایج دریچه‌های تایلی یا آرمسترانگ

60×60
60×120

ابعاد رایج دریچه‌های گرد سقفی

قطر 15
قطر 20
قطر 25
قطر 30
قطر 35

ابعاد رایج دریچه‌های خطی و اسلوت

طول‌های رایج از 60 سانتی‌متر تا 2 متر و بیشتر، بر اساس نیاز پروژه تعیین می‌شود و عرض نیز متناسب با مدل و تعداد شیار انتخاب خواهد شد.

اگر برای انتخاب مدل و ابعاد مناسب مطمئن نیستید، برای مشاوره و راهنمایی دقیق‌تر با رحمتی تماس بگیرید تا بر اساس شرایط پروژه، بهترین گزینه به شما پیشنهاد شود.

مدل‌های دریچه سقفی تولیدی کارخانه صنعتی رحمتی

از نقطه نظر گوناگونی مدل‌ها، انواع دریچه‌های سقفی تولید شده در کارخانه صنعتی رحمتی به شرح مدل‌های زیر است که هر کدام در صفحه مخصوص به خود توضیحات کامل داده شده است:

1) دریچه سقفی دوطرفه کنجی

این مدل برای نصب در کنج‌ها و گوشه‌های سقف طراحی می‌شود؛ جایی که قرار گرفتن دریچه چهارطرفه یا گرد، توزیع هوا را به هم می‌زند. دوطرفه کنجی کمک می‌کند هوا به سمت فضای اصلی هدایت شود و جریان هوا در گوشه‌ها تجمع پیدا نکند. انتخاب مناسبی برای راهروها، فضاهای کشیده و نقاطی است که جانمایی دریچه محدودیت دارد.

2) دریچه‌های خورشیدی

دریچه خورشیدی با طراحی پره‌ها به شکل شعاعی، معمولاً برای ایجاد توزیع یکنواخت‌تر و جلوه ظاهری خاص در سقف استفاده می‌شود. این مدل در پروژه‌هایی کاربرد دارد که علاوه بر عملکرد تهویه، نمای سقف هم اهمیت دارد و کارفرما دنبال یک خروجی متفاوت‌تر نسبت به مدل‌های رایج چهارگوش است.

3) دریچه‌های سقف روشنایی

این مدل‌ها برای فضاهایی طراحی می‌شوند که دریچه تهویه باید با المان‌های روشنایی سقف هماهنگ باشد یا در کنار نور مخفی و باکس‌های نور قرار بگیرد. مزیت اصلی‌اش این است که بدون به‌هم‌زدن طراحی داخلی، امکان توزیع هوا را فراهم می‌کند و خروجی نهایی سقف مرتب‌تر و یکپارچه‌تر دیده می‌شود.

4) دریچه‌های تایلی یا آرمسترانگ

اگر سقف شما تایلی و شبکه‌ای باشد، دریچه تایلی یا آرمسترانگ انتخاب استاندارد است؛ چون دقیقاً با مدول سقف هماهنگ می‌شود و نصب تمیزتری می‌دهد. این مدل معمولاً برای پروژه‌های اداری، تجاری و مراکز درمانی که سقف کاذب آرمسترانگ دارند پرکاربرد است و دسترسی برای سرویس و نگهداری را هم ساده‌تر می‌کند.

5) دریچه‌های سقفی چهارطرفه

چهارطرفه‌ها یکی از رایج‌ترین انتخاب‌ها برای فضاهای عمومی و سالن‌ها هستند، چون توزیع هوا را در چهار جهت انجام می‌دهند و در فضاهای باز، پخش یکنواخت‌تری ایجاد می‌کنند. این مدل معمولاً زمانی بهترین عملکرد را دارد که دریچه نزدیک مرکز فضا نصب شود و حجم هوای عبوری بالا باشد.

6) دریچه پانچی اتاق عمل

این مدل برای محیط‌های حساس مثل اتاق عمل، کلین‌روم و فضاهای با الزامات بهداشتی طراحی می‌شود؛ جایی که کنترل جریان هوا، یکنواختی توزیع و کاهش تجمع آلودگی اهمیت بالایی دارد. طراحی پانچی باعث می‌شود خروجی هوا یکدست‌تر باشد و در پروژه‌های درمانی، گزینه تخصصی‌تری نسبت به مدل‌های عمومی محسوب می‌شود.

7) دریچه‌های مشبک زنبوری

مشبک زنبوری با ساختار شبکه‌ای خود، در پروژه‌هایی استفاده می‌شود که نیاز به پخش یکنواخت‌تر و نمای منظم‌تری دارند. این مدل می‌تواند هم از نظر ظاهری با سقف هماهنگ شود و هم به توزیع متعادل‌تر هوا کمک کند. در برخی کاربری‌ها به‌عنوان گزینه‌ای مناسب برای برگشت هوا یا اگزاست هم انتخاب می‌شود.

8) دریچه سقفی چهارطرفه

این عنوان با مورد شماره ۵ تکرار شده است. اگر منظور شما یک زیرمدل مشخص از چهارطرفه‌هاست (مثلاً تخت یا برجسته، یا نوع خاص پره‌ها)، بهتر است همینجا نام دقیق‌ترش را بنویسید تا تفاوتش با «چهارطرفه» عمومی برای کاربر روشن شود.

9) دریچه‌های خطی اسلوت

دریچه خطی اسلوت برای فضاهایی مناسب است که هم توزیع یکنواخت هوا مهم است و هم طراحی مینیمال و خطی سقف. این مدل معمولاً در لابی‌ها، دفاتر مدرن، سالن‌های کنفرانس و پروژه‌هایی که معماری داخلی پررنگ‌تر است استفاده می‌شود. در کنار ظاهر مرتب، مزیت مهم اسلوت این است که می‌تواند در طول‌های مختلف اجرا شود و توزیع هوا را در امتداد فضا بهتر مدیریت کند.

نصب دریچه سقفی

نصب دریچه سقفی زمانی نتیجه مطلوب می‌دهد که هم ابعاد دقیق باشد و هم اتصال و تراز درست انجام شود؛ چون کوچک‌ترین لقی یا عدم آب‌بندی، می‌تواند باعث نشتی هوا، افت راندمان و حتی ایجاد صدا شود. قبل از نصب، مدل دریچه را متناسب با محل قرارگیری روی سقف انتخاب کنید تا توزیع هوا در فضا یکنواخت بماند و جریان هوا به سمت نقاط نامناسب هدایت نشود.

• اندازه‌گیری و آماده‌سازی قبل از نصب

اول دهانه مفید کانال را دقیق اندازه بگیرید و مطمئن شوید ابعاد فریم دریچه با دهانه هماهنگ است. اگر سقف کاذب تایلی یا آرمسترانگ دارید، جای دریچه باید با مدول سقف هماهنگ شود تا درگیر برش‌های اضافه و اجرای نامنظم نشوید. همچنین قبل از بستن کامل سقف کاذب، مسیر کانال‌کشی و محل دقیق نصب را طوری تعیین کنید که دسترسی برای سرویس دوره‌ای و تنظیمات احتمالی حفظ شود.

• اتصال و فیکس کردن دریچه به دهانه کانال

دریچه باید به‌صورت محکم و بدون لقی روی دهانه نصب شود. اتصال به کانال معمولاً با فریم مناسب و پیچ‌کاری انجام می‌شود و بهتر است درزهای اطراف فریم آب‌بندی شوند تا نشتی هوا و لرزش ایجاد نشود. در نصب روی سقف کاذب، فیکس بودن سازه و تراز بودن محل نصب اهمیت بیشتری دارد؛ چون هر عدم تراز، هم ظاهر کار را خراب می‌کند و هم الگوی توزیع هوا را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

• نصب دمپر و نکات تنظیم جریان هوا

اگر قرار است دمپر پشت دریچه نصب شود، بهتر است هم‌زمان با نصب دریچه انجام شود تا بعداً مجبور به بازکاری نشوید. بعد از نصب، تنظیم اولیه دمپر کمک می‌کند بالانس هوا دقیق‌تر انجام شود، مخصوصاً وقتی چند دریچه روی یک مسیر کانال دارید. در پروژه‌های حساس به صدا یا دبی‌های بالا، استفاده از پلنیوم باکس عایق‌دار هم می‌تواند به کاهش نویز و بهبود توزیع هوا کمک کند.

• کنترل نهایی پس از نصب

بعد از نصب، تراز بودن دریچه، محکم بودن اتصال، نبودن لقی و نشتی هوا را بررسی کنید. سپس سیستم را روشن کنید و در شرایط کارکرد واقعی، یکنواختی توزیع هوا و احتمال ایجاد صدا را چک کنید. اگر نیاز باشد، با تنظیم دمپر یا اصلاح آب‌بندی، نتیجه نهایی بهینه‌تر می‌شود.

قیمت دریچه سقفی و عوامل مؤثر بر آن

قیمت دریچه سقفی ثابت نیست و به چند عامل اصلی وابسته است: جنس بدنه، ابعاد و ضخامت، نوع دریچه و پیچیدگی ساخت، داشتن یا نداشتن دمپر، کیفیت رنگ و سفارشی بودن رنگ، و تعداد سفارش. اگر هدف شما خرید اقتصادی با کیفیت مطمئن است، خرید مستقیم از کارخانه معمولاً باعث می‌شود هزینه‌های واسطه حذف شود و همان کیفیت را با قیمت بهینه‌تری تهیه کنید. برای اعلام قیمت دقیق، کافی است مدل مدنظر و ابعاد دهانه را مشخص کنید تا برآورد متناسب با پروژه ارائه شود.

سوالات متداول دریچه سقفی

دریچه سقفی چیست و چه کاربردی دارد؟

دریچه سقفی یکی از اجزای خروجی یا ورودی هوا در سیستم‌های تهویه مطبوع است که برای توزیع یکنواخت هوا، جمع‌آوری هوای برگشت یا تخلیه هوا در مسیر اگزاست استفاده می‌شود و معمولاً روی سقف یا سقف کاذب نصب می‌گردد.

دریچه سقفی برای هوای رفت بهتر است یا برگشت؟

هر دو کاربرد دارد. برای هوای رفت تمرکز روی توزیع یکنواخت هواست و برای هوای برگشت تمرکز روی جمع‌آوری هوا و افت فشار کمتر است. انتخاب مدل باید بر اساس همین کاربری انجام شود.

کدام مدل برای سالن‌های بزرگ مناسب‌تر است؟

معمولاً دریچه سقفی چهارطرفه برای فضاهای باز و سالن‌ها انتخاب رایج‌تری است چون هوا را در چند جهت پخش می‌کند و توزیع یکنواخت‌تری می‌دهد.

چه زمانی مدل یک‌طرفه یا دوطرفه انتخاب بهتری است؟

وقتی دریچه نزدیک دیوار یا لبه سقف نصب می‌شود، مدل‌های یک‌طرفه یا دوطرفه معمولاً مناسب‌ترند تا جریان هوا به سمت فضای اصلی هدایت شود و توزیع هوا نامتعادل نشود.

دمپر پشت دریچه چه کمکی می‌کند؟

دمپر امکان کنترل حجم هوا را فراهم می‌کند و برای بالانس هوا در پروژه‌هایی که چند دریچه روی یک مسیر کانال دارند، بسیار مهم است تا یک فضا پرهوا و فضای دیگر کم‌هوا نماند.

ابعاد رایج دریچه سقفی چیست؟

در مدل‌های چهارگوش و چهارطرفه معمولاً 30×30، 40×40، 45×45، 50×50 و 60×60 رایج است. در سقف‌های تایلی و آرمسترانگ 60×60 و 60×120 کاربرد بیشتری دارد. در مدل‌های گرد هم قطرهای 15 تا 35 رایج هستند.

آیا امکان سفارش در ابعاد و رنگ سفارشی وجود دارد؟

بله، معمولاً بر اساس نیاز پروژه امکان تولید در ابعاد استاندارد و سفارشی وجود دارد و رنگ هم می‌تواند با ارائه کد رنگ سفارش داده شود.

برای سقف تایلی یا آرمسترانگ چه مدلی مناسب‌تر است؟

مدل‌های تایلی یا آرمسترانگ انتخاب استانداردتری هستند چون با مدول سقف هماهنگ می‌شوند و نصب تمیزتر و دقیق‌تری دارند.

چطور از ایجاد صدا و نویز در دریچه سقفی جلوگیری کنیم؟

انتخاب ابعاد مناسب متناسب با دبی هوا، نصب تراز و آب‌بندی درست، و در صورت نیاز استفاده از دمپر و پلنیوم باکس عایق‌دار، معمولاً مهم‌ترین راهکارها هستند.

برای انتخاب دقیق مدل و ابعاد چه اطلاعاتی لازم است؟

دهانه کانال، کاربری دریچه در سیستم (رفت یا برگشت یا اگزاست)، حجم هوای عبوری، نوع سقف (کاذب یا تایلی)، و محل نصب در فضا. اگر این موارد را داشته باشید، مشاوره دقیق‌تر و انتخاب درست‌تر انجام می‌شود.