<!doctype html>
بررسی فنی دریچهها بر اساس نوع سیستم تهویه و ظرفیت (CFM)
انتخاب صحیح دریچه هوا، ترکیبی از علم جریان و قضاوت اجرایی است. هدف این مقاله ارائهٔ راهکارِ عملی و فنی برای انتخاب مدل دقیق دریچه از بین محصولات کارخانهٔ رحمتی براساس نوع دستگاه تهویه (داکت اسپلیت، فنکویل، هواساز، VRF/چیلر، کولر آبی/اگزاست) و چهار بازهٔ پرتکرار CFM: ۴۰۰، ۶۰۰، ۱۰۰۰ و ۱۲۰۰ است. تمرکز اصلی بر عملکرد (دبی و افت فشار)، آیرودینامیک (پرتاب و سرعت وجهی) ، نصب (پلنیوم، دمپر) و نگهداری (فیلتر، دسترسی) است.
داکت اسپلیت (400، 600، 1000 و 1200 CFM)
۴۰۰ : CFM فضاهای کوچک و اتاقها
دریچه های مناسب:
- دریچه تایلی چهارطرفه برای سقفهای تایل آرمسترانگ.
- دریچه خطی تک پرهای برای سقف کناف یا طراحی مدرن در صورت نیاز به ظاهر خطی.
چرا: سطح مؤثر کافی و افت فشار پایین؛ توزیع نرم و نویز کم.
نکات نصب: در صورت استفاده از خطی، از پلنیوم کوچک (عمق ≥120 mm) استفاده شود و دمپر برای بالانس هر شاخه در نظر گرفته شود.
۶۰۰ CFM : واحدهای متوسط
دریچه های مناسب:
- دریچه خطی دو یا سه شیار ؛ توزیع خطی و امکان تنظیم جهت پرتاب.
- دریچه سقفی چهارطرفه با دمپر؛ وقتی سقف تایلی است.
چرا: حجم بالاتر نیاز به سطح مؤثر بیشتر یا تقسیم به چند خروجی دارد. خطی در این ظرفیت، پرتاب مناسب و کنترل جهت میدهد.
نکات فنی: سرعت وجهی (Face Velocity)برای هر دریچه را در محدوده 300–450 fpm حفظ کنید؛ در صورت یک خروجی بزرگ، نویز افزایش مییابد — بهتر است دو خروجی متوسط به کار رود.
۱۰۰۰ CFM: سالنهای باز و دفاتر بزرگ
مدلهای رحمتی مناسب:
- دریچه خطی چندشیاره (دو/سه شیار طولی با پلنیوم آکوستیک)
- دریچه سقفی گرد/چهارطرفه بزرگ (CD/TD-1000)
چرا: برای جلوگیری از افت فشار و نویز باید از پلنیوم با عمق ≥150–200 mm و عایق صوتی استفاده شود؛ تقسیم جریان به 2–3 دریچه مرسوم است.
نکات اجرا: دمپر بالانس برای هر شاخه و بررسی Fan Curve قبل از نهاییسازی.
۱۲۰۰ :CFM لابیها و فضاهای پرجمعیت
مدلهای رحمتی مناسب:
چرا: حجم بالا نیاز به استحکام پرهها، پلنیوم آکوستیک و دمپرهای موتوردار در مواقعی دارد که کنترل اتوماتیک موردنظر است.
نکات فنی: در این سطح، بررسی ارتعاش، نقاط اتصال فریم و فافت فشار سیستم حیاتی است؛ استفاده از لوور یا شبکهٔ پیشفیلتر برای محافظت از کویل توصیه میشود.
فنکویل (Fan Coil Units)
فنکویلها معمولاً CFM کمتری دارند (۳۰۰–۸۰۰) و حساسیت به افت فشارِ کویل بالاست.
CFM 400–600:
دریچه زیرفنکویل سری PVC / خطی وسط مشبک (مدلهای رشتهٔ زیرفنکویل که فرستادی) مناسب است. این مدلها فضای کافی برای مکش و دسترسی فیلتر فراهم میکنند.
دریچه برگشت با توری قابل شستوشو (ER / F-Return) برای محافظت کویل.
CFM 1000:
ترکیب چند دریچه کوچک زیرفنکویل یا یک دریچه خطی بلند با پلنیوم جهت کاهش افت.
نکته نصب: فاصله حداقل 10–15 cm فضای پشت دستگاه برای مدلهای وزنهای زیر فنکویل مورد نیاز است؛ در صورت فضای محدود از مدل لولادار استفاده کنید.
هواسازها (AHU)
هواساز ها دبی بالایی تولید میکنند؛ بنابراین، دریچه باید توان تحمل فشار، نصب دمپر و نگهداری فیلتر را داشته باشد.
بالاتر از 1000 CFM
- دریچه صنعتی چندپرهای (Multi Blade Grille) و لوور ماسهگیر
- دمپر بینکانالی (VCD / Opposed Blade) رحمتی برای کنترل دقیق.
نکات: استفاده از فیلتر پیشورودی و دسترسی آسان برای سرویس؛ در هواسازها معمولاً دریچههای بزرگ فلزی یا مشبک فولادی پیشنهاد میشوند.
VRF / چیلر
در VRF و سیستمهای مرکزی که طراحی داخلی مهم است:
- دریچه خطی دکوراتیو و دریچه دکوراتیو استیل/چوبی رحمتی برای دمش توصیه میشود؛ اینها هم زیبا و هم عملکرد آیرودینامیک مناسب دارند.
- برای فضاهای نمایش و هتلها، مدلهای پانچی اتاق عمل یا مشبک زنبوری (برای آرامش صوتی و توزیع ملایم) کاربردیاند.
کولر آبی و اگزاست (Exhaust)
کولر آبی : دریچههای کولری (دیواری/پنجرهای) و لوورهای پادری رحمتی برای جریان بالا با افت پایین مناسباند.
اگزاست و تخلیه: لوورهای ماسهگیر و دریچههای مشبک فولادی با سطح مؤثر زیاد توصیه میشود.
نکات اجرایی مشترک و چکلیست قبل از سفارش
- محاسبهٔ سطح موثر (Effective Area) براساس سرعت وجهی.
- همیشه از پلنیوم باکس برای دریچههای خطی استفاده کنید به خصوص برای تهویه های بالای 600 CFM.
- دمپر بالانس یا دمپر موتوردار برای هر شاخه در پروژههای با چند خروجی الزامی است.
- انتخاب جنس: آلومینیوم با پوشش الکترواستاتیک برای محیطهای داخلی؛ استیل ضدزنگ برای شرایط مرطوب/صنعتی.
- تضمین دسترسی سرویس: برای محلهایی که نیاز به بازدید و فیلترکردن دارند، از مدلهای بازدید لولادار/چفتی استفاده کنید.
نتیجهگیری
با تکیه بر مجموعهٔ محصولات رحمتی — شامل دریچههای خطی (تکپره، چندشیار، دکوراتیو، بیمارستانی، کولری، اسلات)، دریچههای بازدید (کناف مگنتی، چفتی، لولادار و آهنی)، زیرفنکویل (۸ مدل) و انواع سقفی میتوان برای هر دستگاه تهویه و هر بازهٔ CFM یک راهکار بهینه فنی و اجرایی ارائه داد.